Naar de bronnen

↗ De bronnen achter de vragen

Lees.
Twijfel.
Denk verder.

Waar komt een idee vandaan? Wat ondersteunt het, en wat spreekt het tegen? Hier vind je de bronnen bij onze opiniestukken, paradoxen en denkvragen.

Een kleine eerste stap

Begin bij één vraag.

Drie bronkaarten en een denkstap per route.
Neem ongeveer 10 minuten om te beginnen; de oorspronkelijke teksten vragen meer tijd.

01

Hoe beoordeel ik een bewering?

Je leest iets overtuigends. Onderzoek de redenering, zoek de oorspronkelijke bron en kijk welke context ontbreekt.

Verken deze vraag
02

Wanneer helpt AI mij leren?

Een goed antwoord met hulp en later zelfstandig iets kunnen zijn twee vragen. Deze route helpt je beide te onderzoeken.

Verken deze vraag
03

Hoe geef ik ervaring door?

Een ervaren collega merkt vaak iets op dat niet in de handleiding staat. Hoe maak je die kennis zichtbaar en bruikbaar voor een ander?

Verken deze vraag

Vind iets dat je aan het denken zet

De bronnencatalogus.

Bij elke bron staat een korte uitleg in het Nederlands.
De oorspronkelijke tekst kan in een andere taal zijn.

Jouw leesroute · 3 stappen

Wanneer helpt AI mij leren?

Een goed antwoord met hulp en later zelfstandig iets kunnen zijn twee vragen. Deze route helpt je beide te onderzoeken.

Begin hier. Kies een kleine leertaak. Benoem wat je straks zelf wilt kunnen uitleggen of uitvoeren.

Kies een andere vraag ↗

3 bronnen · in deze leesroute · pagina 1 van 1

Verwijder filters ×

De aantallen per verzameling kunnen overlappen. Zoek op Nederlandse of oorspronkelijke titel, auteur, DOI of trefwoord.

1 / 3 · Onderscheid leren van presteren

Leren & onderwijs

Goed presteren is nog niet hetzelfde als leren

Artikel · 2015 · EN

Nicholas C. Soderstrom; Robert A. Bjork

Dit overzicht bespreekt het verschil tussen iets meteen goed doen en iets zo leren dat je het later nog kunt.

Bronkaart: ±1 minVrije PDF via auteurs
Wat moet je hierbij weten?

Om dat verschil te onderzoeken moet je op verschillende momenten meten. Een betere onmiddellijke prestatie kan op zichzelf wel waardevol zijn.

Waarom deze bron?
Helpt om het resultaat mét hulp te onderscheiden van wat iemand later zelfstandig kan.

Oorspronkelijke titel
Learning Versus Performance: An Integrative Review

Op de website van het Bjork-lab staat een vrije PDF van dit artikel, met dezelfde DOI. De PDF telt 24 pagina’s.
Toegang bekeken op 2026-09-23.

Uitgever of website
SAGE Publications

DOI: 10.1177/1745691615569000

Link naar deze bronkaart ↗

Lees de vrije auteurs-PDF ↗Naar de bron

2 / 3 · Vergelijk vormen van AI-begeleiding

Leren & onderwijs

AI-hulp bij wiskunde: wat kun je daarna zelf?

Artikel · 2025 · EN

Hamsa Bastani; Osbert Bastani; Alp Sungu; Haosen Ge; Özge Kabakcı; Rei Mariman

Een veldexperiment onderzoekt hoe leerlingen wiskundetaken uitvoeren met AI-hulp en wat ze daarna zonder die hulp kunnen.

Bronkaart: ±1 minVrije tekst
Wat moet je hierbij weten?

De uitkomsten hangen samen met de onderzochte leerlingen, wiskundetaken en vorm van AI-begeleiding. De studie meet prestaties kort na de oefenfase; langdurige leerwinst vraagt verdere meting. De correctie van 18 augustus 2025 betreft de affiliatie van een auteur (DOI 10.1073/pnas.2518204122).

Waarom deze bron?
Helpt om onderscheid te maken tussen een goede prestatie met AI en wat een leerling zelfstandig heeft geleerd.

Oorspronkelijke titel
Generative AI without guardrails can harm learning: Evidence from high school mathematics

De uitgever biedt de artikeltekst vrij aan. Lees ook de veranderingsgeschiedenis en de onderzoeksbeperkingen.
Toegang bekeken op 2026-09-23.

Uitgever of website
National Academy of Sciences

DOI: 10.1073/pnas.2422633122

Link naar deze bronkaart ↗

Naar de bron

3 / 3 · Probeer samen een kleine stap

Leren & onderwijsVan KopKen zelf

Kan jij het nog zelf?

Praktijkpakket · 2026 · NL

KopKen vzw

Versie 0.1 · Proefversie · 11–14 jaar

Vijf printbare experimenten om samen te voorspellen, vergelijken, meten en nieuwe vragen te stellen.

Bronkaart: ±1 minVrij te lezen
Wat moet je hierbij weten?

Het pakket is proefmateriaal. Het is niet als lesmethode gevalideerd; de activiteiten vragen begeleiding en aandacht voor de beschreven spelregels.

Waarom deze bron?
Verbindt de bronnen over leren en denkvragen met een concrete activiteit voor kinderen en begeleiders.

Oorspronkelijke titel
Kan jij het nog zelf?

Openbare KopKen-publicatie met herkenbare versie en status.
Toegang bekeken op 2026-09-23.

Lees erbij

Uitgever of website
KopKen vzw

Link naar deze bronkaart ↗

Download deze versie (PDF) ↓Naar de bron
Over deze verzameling

We verzamelen hier bronnen die helpen om onze onderwerpen verder te onderzoeken. Dat we een tekst opnemen, betekent niet dat we het met elke conclusie eens zijn. Je vindt hier onderzoek, filosofische argumenten, klassieke teksten en naslagwerken. Lees ze elk vanuit hun eigen bedoeling.

De catalogus bevat bibliografische controles en gerichte redactionele correcties. Dat is geen volledige beoordeling van alle oorspronkelijke teksten. De bronkaarten zijn korte Nederlandse samenvattingen; het zijn geen volledige vertalingen. Bij elke bron vermelden we wat je in gedachten moet houden. Sommige teksten zijn alleen met een abonnement te lezen. Een preprint of working paper is een voorlopige onderzoeksversie die nog kan veranderen.

De leestijd op een kaart betreft alleen onze toelichting. Waar de toegang tot de oorspronkelijke tekst is gecontroleerd, staat de controledatum bij de kaart.

Zie je een fout of ken je een betere link? Laat het ons weten ↗