Hoe beoordeel ik een bewering?
Je leest iets overtuigends. Onderzoek de redenering, zoek de oorspronkelijke bron en kijk welke context ontbreekt.
Verken deze vraag↗ De bronnen achter de vragen
Lees.
Twijfel.
Denk verder.
Waar komt een idee vandaan? Wat ondersteunt het, en wat spreekt het tegen? Hier vind je de bronnen bij onze opiniestukken, paradoxen en denkvragen.
Een kleine eerste stap
Begin bij één vraag.
Drie bronkaarten en een denkstap per route.
Neem ongeveer 10 minuten om te beginnen; de oorspronkelijke teksten vragen meer tijd.
Wanneer helpt AI mij leren?
Een goed antwoord met hulp en later zelfstandig iets kunnen zijn twee vragen. Deze route helpt je beide te onderzoeken.
Verken deze vraagHoe geef ik ervaring door?
Een ervaren collega merkt vaak iets op dat niet in de handleiding staat. Hoe maak je die kennis zichtbaar en bruikbaar voor een ander?
Verken deze vraagVind iets dat je aan het denken zet
De bronnencatalogus.
Bij elke bron staat een korte uitleg in het Nederlands.
De oorspronkelijke tekst kan in een andere taal zijn.
104 bronnen · pagina 6 van 6
Verwijder filters ×De aantallen per verzameling kunnen overlappen. Zoek op Nederlandse of oorspronkelijke titel, auteur, DOI of trefwoord.
Argumenten, taal & waarheid
Waar houdt een kleur op?
Een experiment onderzoekt hoe vage kleurgrenzen en de volgorde van waarnemingen onze kleurnamen beïnvloeden.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Het gaat om een specifieke waarnemingstaak. Daarmee is de sorites-paradox nog niet opgelost.
Waarom deze bron?
Verbindt een filosofische vraag over vage grenzen met onderzoek naar kleurwaarneming.
Oorspronkelijke titel
Vagueness and Order Effects in Color Categorization
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
Springer Science and Business Media LLC
DOI: 10.1007/s10849-013-9183-7
Samenwerken & samenleving
Waarom je vrienden gemiddeld meer vrienden hebben
Feld verklaart hoe de structuur van een netwerk beïnvloedt welke mensen we via onze vrienden tegenkomen.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
De uitspraak gaat over gemiddelden. Ze betekent niet dat ieder van je vrienden meer vrienden heeft dan jij.
Waarom deze bron?
Een oorspronkelijke bron bij de vriendschapsparadox.
Oorspronkelijke titel
Why Your Friends Have More Friends Than You Do
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
University of Chicago Press
DOI: 10.1086/229693
Samenwerken & samenleving
Waarom medewerkers zwijgen
Morrison en Milliken onderzoeken hoe organisaties een omgeving kunnen creëren waarin medewerkers zich niet uitspreken.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Het artikel werkt een theoretische verklaring uit. Zwijgen kan verschillende oorzaken hebben.
Waarom deze bron?
Helpt om te vragen welke kennis en kritiek een organisatie niet te horen krijgt.
Oorspronkelijke titel
Organizational Silence: A Barrier to Change and Development in a Pluralistic World
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
Academy of Management
DOI: 10.2307/259200
Kans, bewijs & denkfouten
Waarom we liever kiezen als de kansen bekend zijn
Een overzicht van zestig jaar onderzoek naar keuzes waarbij de kansen onduidelijk zijn.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Het beeld hangt af van welke publicaties zijn geselecteerd en hoe die zijn geanalyseerd.
Waarom deze bron?
Biedt bredere achtergrond bij de Ellsberg-paradox en onze omgang met onzekere kansen.
Oorspronkelijke titel
Ambiguity aversion: bibliometric analysis and literature review of the last 60 years
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
Springer Science and Business Media LLC
DOI: 10.1007/s11301-021-00250-9
Argumenten, taal & waarheid
Wanneer definities overtuigen
Macagno en Walton onderzoeken hoe een definitie ongemerkt waarden en conclusies kan meegeven.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Of een definitie misleidt, hangt af van het gebruik ervan. Een meningsverschil over een woord is op zichzelf geen drogreden.
Waarom deze bron?
Helpt om te zien hoe de keuze van woorden een discussie kan sturen.
Oorspronkelijke titel
The Argumentative Structure of Persuasive Definitions
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
Springer Science and Business Media LLC
DOI: 10.1007/s10677-008-9119-5
Samenwerken & samenleving
Wanneer publieke informatie het gedrag stuurt
Morris en Shin gebruiken een economisch model om te onderzoeken hoe gedeelde informatie en verwachtingen over anderen onze keuzes beïnvloeden.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
De uitkomst hangt af van de aannames van het model. Meer informatie helpt niet in iedere situatie op dezelfde manier.
Waarom deze bron?
Verdiept de vraag hoe mensen reageren op informatie die ook voor anderen beschikbaar is.
Oorspronkelijke titel
Social Value of Public Information
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
American Economic Association
DOI: 10.1257/000282802762024610
Leren & onderwijs
Wat AI doet met schrijftaken
Noy en Zhang onderzoeken de productiviteit en kwaliteit bij professionele schrijftaken waarbij deelnemers AI-hulp krijgen.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
De studie meet prestaties op korte termijn. Ze meet niet rechtstreeks wat mensen leren of wat er later met banen gebeurt.
Waarom deze bron?
Helpt om beter werk afleveren te onderscheiden van blijvend leren en bredere arbeidsmarkteffecten.
Oorspronkelijke titel
Experimental evidence on the productivity effects of generative artificial intelligence
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
American Association for the Advancement of Science (AAAS)
DOI: 10.1126/science.adh2586
Argumenten, taal & waarheid
Wat doet een AI-label met geloofwaardigheid?
Li en Yang onderzoeken hoe een label bij een tekst meespeelt in oordelen over juistheid, geloofwaardigheid en de bereidheid om die tekst te delen.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Wat mensen geloofwaardig vinden, hoeft niet feitelijk juist te zijn.
Waarom deze bron?
Helpt om te vragen of we de inhoud beoordelen of vooral de vermeende maker.
Catalogustitel
Wat doet een AI-label met geloofwaardigheid?
Publicatiejaar: niet vermeld in deze bronkaart.
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
formative.jmir.org
Identiteit & bewustzijn
Wat Mary niet wist
Jackson verduidelijkt zijn argument over het verschil tussen een volledige beschrijving van een ervaring en die ervaring zelf.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Lees ook de reacties op zijn argument en de latere tekst waarin Jackson zijn positie herziet.
Waarom deze bron?
Een vervolg op het gedachte-experiment van Mary’s kamer.
Oorspronkelijke titel
What Mary Didn't Know
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
Philosophy Documentation Center
DOI: 10.2307/2026143
Identiteit & bewustzijn
Wat mentale toestanden niet zijn
Block en Fodor onderzoeken hoe ver je komt wanneer je mentale toestanden beschrijft aan de hand van hun functie.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Het is een technisch filosofisch artikel. Het test niet of een wezen of systeem bewust is.
Waarom deze bron?
Biedt achtergrond bij de vraag of een beschrijving van functies ook onze ervaring verklaart.
Oorspronkelijke titel
What Psychological States are Not
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
JSTOR
DOI: 10.2307/2183991
Samenwerken & samenleving
Wat studenten denken dat anderen normaal vinden
Prentice en Miller onderzoeken het verschil tussen wat studenten zelf van alcoholgebruik vinden en wat ze aan hun groep toeschrijven.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Het onderzoek gaat over een specifieke campusomgeving. Je kunt er niet zonder meer een andere groep mee beschrijven.
Waarom deze bron?
Laat zien hoe mensen zich kunnen aanpassen aan een groepsnorm die ze verkeerd inschatten.
Oorspronkelijke titel
Pluralistic ignorance and alcohol use on campus: Some consequences of misperceiving the social norm.
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
American Psychological Association (APA)
DOI: 10.1037/0022-3514.64.2.243
Identiteit & bewustzijn
Wittgenstein over persoonlijke ervaring
Collegenotities over ervaring, taal en wat we over onze innerlijke gewaarwordingen kunnen zeggen.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Houd rekening met de manier waarop deze historische notities zijn verzameld en uitgegeven.
Waarom deze bron?
Verdiept de vraag hoe we met woorden over persoonlijke ervaringen spreken.
Oorspronkelijke titel
II: Notes for Lectures on "Private Experience" and "Sense Data"
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
JSTOR
DOI: 10.2307/2183568
Identiteit & bewustzijn
Zien we dezelfde kleuren?
Palmer onderzoekt hoe de samenhang tussen kleuren zich verhoudt tot onze bewuste ervaring, in het debat over het omgekeerde spectrum.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Het artikel voert een theoretisch debat. Het toont niet aan dat we ervaringen van twee mensen rechtstreeks kunnen vergelijken.
Waarom deze bron?
Verdiept de vraag hoeveel we over elkaars kleurervaring kunnen weten.
Oorspronkelijke titel
Color, consciousness, and the isomorphism constraint
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
Cambridge University Press (CUP)
DOI: 10.1017/s0140525x99002216
Kennis & wetenschap
Zoeken waar het licht schijnt
Onderzoek naar de invloed van beschikbare gegevens op wat onderzoekers en organisaties ontdekken.
Bronkaart: ±1 minToegang: bekijk de uitgever
Wat moet je hierbij weten?
Dit is een voorlopige onderzoeksversie. De conclusies kunnen bij een volgende versie veranderen.
Waarom deze bron?
Nodigt uit om te vragen wat we missen als we alleen onderzoeken wat gemakkelijk te meten is.
Oorspronkelijke titel
The Streetlight Effect in Data-Driven Exploration
De toegang tot de oorspronkelijke tekst is niet afzonderlijk vastgesteld. De uitgever kan een samenvatting, open tekst of betaalde toegang aanbieden.
Uitgever of website
National Bureau of Economic Research
DOI: 10.3386/w32401
Over deze verzameling
We verzamelen hier bronnen die helpen om onze onderwerpen verder te onderzoeken. Dat we een tekst opnemen, betekent niet dat we het met elke conclusie eens zijn. Je vindt hier onderzoek, filosofische argumenten, klassieke teksten en naslagwerken. Lees ze elk vanuit hun eigen bedoeling.
De catalogus bevat bibliografische controles en gerichte redactionele correcties. Dat is geen volledige beoordeling van alle oorspronkelijke teksten. De bronkaarten zijn korte Nederlandse samenvattingen; het zijn geen volledige vertalingen. Bij elke bron vermelden we wat je in gedachten moet houden. Sommige teksten zijn alleen met een abonnement te lezen. Een preprint of working paper is een voorlopige onderzoeksversie die nog kan veranderen.
De leestijd op een kaart betreft alleen onze toelichting. Waar de toegang tot de oorspronkelijke tekst is gecontroleerd, staat de controledatum bij de kaart.
Zie je een fout of ken je een betere link? Laat het ons weten ↗